Nôl i Canllaw ymarfer Cymru gyfan

CANLLAW YMARFER CYMRU GYFAN

Diogelu plant rhag Camfanteisio Troseddol ar Blant (CTaB)

I’w ddefnyddio ar y cyd â Gweithdrefnau Diogelu Cymru

I bwy mae’r canllaw arfer hwn?

Mae’r canllaw hwn i ymarferwyr sy’n gweithio gyda phlant (hyd at 18 oed) yn bennaf.

Mae hyn yn cynnwys y rheiny sy’n gweithio yn y meysydd blynyddoedd cynnar, gofal cymdeithasol, addysg, iechyd, yr heddlu, troseddu ieuenctid a’r gwasanaethau ieuenctid, cymunedol a chymorth i deuluoedd (gan gynnwys y trydydd sector) ac yn y meysydd gofal maeth a gofal preswyl.

Beth yw diben y canllaw hwn?

Mae pawb sy’n dod i gysylltiad â phlant a phobl ifanc yn gyfrifol am ddiogelu’r plant hynny.

Mae Gweithdrefnau Diogelu Cymru yn cefnogi unigolion ac asiantaethau ledled Cymru i ddeall eu rolau a’u cyfrifoldebau o ran cadw plant ac oedolion yn ddiogel. Maent yn cefnogi agwedd gyson at arfer a gweithdrefnau diogelu.

Mae’r canllaw arfer hwn yn darparu gwybodaeth ychwanegol am ddiogelu plant rhag Camfanteisio Troseddol ar Blant (CTaB). Dylid ei ddefnyddio ar y cyd â Gweithdrefnau Diogelu Cymru.

Dylai trefniadau diogelu effeithiol ym mhob awdurdod lleol gael eu tanlinellu gan ddau brif egwyddor:

Mae sawl mater sy’n gyffredin ym mhob un o’r canllawiau arfer diogelu a rhai sy’n benodol i’r mater diogelu sy’n cael ei ystyried:

Mae dyletswydd statudol ar bartneriaid perthnasol i Adrodd am Blant sy’n wynebu risg dan Adran 130, Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014. Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 Crynodeb Diogelu

Diffiniad

Camfanteisio Troseddol ar Blant (CTaB) -

Mae’n fath o gam-drin plant sy’n cynnwys camfanteisio troseddol ac sydd eisiau ymateb diogelu.

Mae plant yn cael eu cynnwys mewn gweithgareddau troseddol gan gynnwys cludo cyffuriau neu arian sy’n arwain at enillion personol ar gyfer unigolyn, grŵp neu gang troseddol cyfundrefnol

Mae’n cynnwys plentyn

Mae’n digwydd i’r rheiny sydd hyd at 18 oed.

Mae’n cynnwys gweithgareddau denu a/neu orfodi

Mae’n cynnwys elfen o gyfnewid a gall fod yn weithgaredd camfanteisio hyd yn oed os yw’n ymddangos yn wirfoddol.

Gall gynnwys dulliau gorfodi a/neu ddenu i gydymffurfio a bydd yn aml yn mynd law yn llaw â bygythiadau a thrais.

Mae’n nodweddiadol gyda rhyw ffurf o anghydbwysedd pŵer sy’n ffafrio’r rheiny sy’n camfanteisio.

Cyflwyniad a sail dystiolaeth

Dangosyddion Camfanteisio Troseddol ar Blant9

Mae nifer fawr o wahanol ddangosyddion bod camfanteisio’n digwydd y dylent arwain at adroddiad bod plentyn sy’n wynebu risg a rhoi cychwyn ar gweithdrefnau diogelu. Gellir nodi un dangosydd yn unig neu gall fod llawer ohonynt. Mae amrywiaeth o wahanol bobl ym mywyd y plentyn a all fod yn amau neu yn meddu ar wybodaeth am un dangosydd ond yn wahanol i bob un. Felly mae’n bwysig yr adroddir ar unrhyw bryderon fel mater diogelu ar unwaith er mwyn ceisio rhagor o wybodaeth gan yr holl asiantaethau sy’n berthnasol i fywyd y plentyn.

Nid yw hon yn rhestr gyflawn na chynhwysfawr o ddangosyddion:

Ymateb cymesur

Pan fo plentyn wedi’i adrodd dan adran 130, rhaid i’r awdurdod lleol ystyried p’un a oes seiliau dros gynnal ymchwiliad dan adran 47 o Ddeddf Plant 1989.

Atodiadau

Mae’r sefydliadau hyn ar gael i bob plentyn a pherson ifanc yng Nghymru. Dylai gweithwyr proffesiynol ac ymarferwyr roi gwybod i blant am y sefydliadau hyn a sut mae cysylltu â nhw.

Meic yw’r gwasanaeth llinell gymorth i blant a phobl ifanc hyd at 25 oed yng Nghymru. O ddysgu am yr hyn sy’n digwydd yn eich ardal leol i helpu i ddelio gyda sefyllfa anodd, bydd Meic yn gwrando hyd yn oed pan na fydd unrhyw un arall yn gwneud. Ni fyddant yn eich beirniadu a byddant yn helpu trwy roi gwybodaeth, cyngor defnyddiol a’r gefnogaeth sydd ei hangen arnoch i newid. Gallwch:

Gallwch gysylltu â Gwasanaeth Ymchwilio ac Eirioli Comisiynydd Plant Cymru sydd am ddim ac yn gyfrinachol. Mae ar gael yn ffynhonnell o help a chymorth os yw plant a phobl ifanc neu’r rhai sy’n gofalu amdanynt yn teimlo nad yw plentyn yn cael ei drin yn deg. Gallwch chi neu eich rhiant/gofalwr:

Mae Childline yn wasanaeth cyfrinachol a phreifat am ddim lle y gall unrhyw un dan 19 oed gael cymorth a chyngor. Mae ar wefan Childline https://www.childline.org.uk/ dudalennau gwybodaeth a chymorth yn ogystal ag offer i’ch helpu i weithio trwy broblemau ar eich pen eich hun. Os ydych am siarad neu sgwrsio â Childline gallwch:

Os ydych am siarad â Childline yn Gymraeg ewch i https://www.childline.org.uk/get-support/contacting-childline/contacting-childline-in-welsh/

The Childrens Society

A oes pryderon gennych fod rhywun yn camfanteisio’n droseddol ar eich plentyn?

Beth yw ystyr Camfanteisio Troseddol?

Mae’n bwysig gwybod nad ydych ar eich pennau eich hunain ac nid bai chi yw hyn. Mae llawer o rieni a gofalwyr mewn sefyllfaoedd tebyg ac mae pethau y gallwch eu gwneud i helpu i ddiogelu eich plentyn.

Byddwch yn barod i gysylltu â’r heddlu – rydych yn ceisio amddiffyn eich plentyn

Cael cymorth a chefnogaeth

Mae llawer o blant a phobl ifanc sydd angen cymorth a chefnogaeth o bryd i’w gilydd.

Os hoffech gael rhywfaint o gymorth gyda’ch plentyn a’ch teulu gallwch ddod o hyd i wasanaethau lleol drwy gysylltu â:

Pwynt Teulu Cymru

www.familypoint.cymru/families-first-wales/

0300 222 57 57

DEWIS Cymru

www.dewis.cymru

Gallai’r heddlu neu rywun sy’n gweithio gyda’ch plentyn gynnig i atgyfeirio eich plentyn i’r gwasanaethau cymdeithasol er mwyn iddynt benderfynu p’un a yw eich plentyn ag anghenion gofal a chymorth a pha gymorth sydd ar gael i’w gynnig i’ch plentyn a’ch teulu.

Os yw’r heddlu neu rywun arall yn pryderu bod eich plentyn yn wynebu risg o gael ei niweidio byddant yn adrodd i’r gwasanaethau cymdeithasol er mwyn iddynt asesu a oes angen cymorth i’w roi ar waith i helpu i gadw eich plentyn yn ddiogel.

Mae ar staff rheng flaen penodol sy’n dod ar draws ddioddefwr posibl caethwasiaeth fodern neu fasnachu pobl ddyletswydd i roi gwybod i’r Swyddfa Gartref dan Adran 52 Deddf Caethwasiaeth Fodern 2015. Mae’r gofyniad hwn yn berthnasol i’r Heddlu, Awdurdodau Lleol, yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol a’r Gangmasters Labour and Abuse Authority. Mae canllawiau ac adnoddau atodol wedi’u cyhoeddi mewn perthynas â Deddf Caethwasiaeth Fodern 2015.


1 Home Office (2017) Criminal Exploitation of children and vulnerable adults: County Lines guidance

2 www.antislaverycommissioner.co.uk

3 www.childrenssociety.org.uk

4 www.csepoliceandprevention.org.uk

5 JSNA Report (2015) Child Exploitation

6 Child Welfare Information Gateway, Issue Brief, November 2009, Understanding the Effects of maltreatment on Brian Development , US Department of Health and Human Services

7 contextualsafeguarding.org.uk

8 www.nationalcrimeagency.gov.uk

9 The Children’s Society, Victim Support and NPCC (2018) Young People Trafficked for the Purpose of Criminal Exploitation in Relation to County Lines- A Toolkit for Professionals

10 Modern-Slavery-Guide-2018.pdf