Rheoli Honiadau o Gam-drin Nad Ydynt yn rhai Diweddar

Mae honiadau nad ydynt yn rhai diweddar (y cyfeirir atynt weithiau fel honiadau hanesyddol) yn honiadau neu’n ddatgeliadau sy’n ymwneud â cham-drin neu niwed a ddigwyddodd yn y gorffennol, yn aml flynyddoedd cyn i’r adroddiad gael ei wneud. Rhaid trin yr honiadau hyn gyda’r un difrifoldeb â phryderon cyfredol a’u rheoli yn unol ag egwyddorion diogelu.

Egwyddorion Allweddol:

• Diffiniad: Honiad nad yw’n ddiweddar yw honiad lle digwyddodd y cam-drin honedig y tu allan i’r amserlen bresennol, fel arfer dros 12 mis yn ôl, ond gall gynnwys unigolion sy’n parhau mewn sefyllfa o ymddiriedaeth neu sydd â chyswllt parhaus â phlant neu oedolion sy’n wynebu risg.
• Ymateb Cychwynnol:
  • Dylech drin pob honiad nad yw’n ddiweddar o ddifrif, ni waeth faint o amser sydd wedi mynd heibio.
  • Peidiwch â diystyru pryderon oherwydd bod amser wedi pasio; mae dyletswyddau diogelu yn parhau i fod yn hollbwysig.
• Adrodd:
  • Dylech gyfeirio’r honiad ar unwaith at Swyddog Dynodedig yr Awdurdod Lleol neu Swyddog Dynodedig Diogelu.
  • Dylech roi gwybod i’r Heddlu os yw’r honiad yn ymwneud â throseddau posibl, hyd yn oed os yw’r cyflawnwr honedig wedi marw.
• Awdurdodaeth:
  • Fel arfer, yr awdurdod lleol lle digwyddodd y gamdriniaeth honedig fydd yn arwain proses Adran 5.
  • Os nad yw’r lleoliad yn glir neu os yw’n cwmpasu nifer o ardaloedd, rhaid i Swyddogion Dynodedig yr Awdurdod Lleol/Swyddogion Dynodedig Diogelu o awdurdodau perthnasol gytuno ar ba awdurdod fydd yn arwain.
• Ystyriaethau Trothwy:
  • Cymhwyso’r un Pedwar Meini Prawf Trothwy ac ystyried unrhyw risg drosglwyddadwy i rolau neu gyfrifoldebau presennol.
  • Asesu a yw’r unigolyn yn gweithio ar hyn o bryd neu’n gwirfoddoli gyda phlant neu oedolion sy’n wynebu risg.
• Cymorth i Ddioddefwyr:
  • Sicrhau bod llais yr unigolyn sy’n gwneud y datgeliad yn cael ei glywed a bod cymorth priodol yn cael ei gynnig.
• Cofnodi a Chyfrinachedd:
  • Dylech gofnodi’r holl benderfyniadau, rhesymeg a chamau gweithredu yn unol â gofynion diogelu a diogelu data.
• Y Broses Gwyno:
  • Mae cwynion sy’n ymwneud â’r ffordd mae honiadau nad ydynt yn rhai diweddar wedi cael eu trin yn dilyn yr un llwybr â chwynion eraill am brosesau Adran 5.